نگاشته شد . » « 1 » آيا قرآن فقط در سينهء همان مردان بود ؟ آنان نيز چه كسانى بودند ؟ [ م / 86 ] مسلم با سند خود از ابو الاسود روايت كرده است : « ابو موسى اشعرى قاريان اهل بصره را فرا خواند ، پس سيصد مرد كه قرآن را قرائت مىكردند ، نزد او آمدند . وى در ضمن سخنان خود ، به آنان چنين گفت : ما سوره‌اى را مىخوانديم كه در بزرگى و كوبندگى ، آن را شبيه سورهء برائت مىانگاشتيم ، ليك آن را فراموش كردم و تنها ، اين جملهء آن را به ياد دارم : " لو كان لابن آدم واديان من مال لابتغى واديًا ثالثًا و لا يملأ جوف ابن آدم إلّاالتراب . " « 2 » هم‌چنين سوره‌اى را مىخوانديم كه آن را به يكى از مسبّحات تشبيه مىكرديم ، ولى آن را فراموش كرده‌ام و فقط ، اين جملهء آن را به ياد دارم : " يا أيّها الّذين آمنوا لِمَ تقولون ما لا تفعلون . فتكتب شهادة فى أعناقكم فتسئلون عنها يوم القيامة . " « 3 » » « 4 » ابو موسى به سفاهت و سبك عقلى معروف بود و اين گونه ، نسبت به قرآن كريم بد گمان بود و مىپنداشت بخشى از قرآن افتاده كه فقط او از آن آگاه بوده و با فراموشىِ شخص او ، از بين رفته است ! پرسش اين است كه چگونه قرآن با فراموشىِ پيرى خيال‌پرداز از بين مىرود ؟ در مورد جملهء دو سرزمين ( الواديين ) ، احمد به سند خود از عطاء بن يسار از ابى واقد روايت كرده كه اين سخن ، حديثى قدسى است كه از زبان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده است ؛ نه آن كه از قرآن باشد . « 5 »

--> ( 1 ) . كنز العمّال ، ج 2 ، ص 584 . ( 2 ) . « اگر آدمى دو سرزمين پُر از مال مىداشت ، سرزمين سومى را آرزو مىكرد و درون آدمى را چيزى جز خاك ، پُر نمىكند . » ( 3 ) . « اى مؤمنان ، چرا چيزى را مىگوييد كه انجام نمىدهيد ؟ پيمان بر عهدهء شما نوشته مىشود و در روز قيامت از آن بازخواست مىشويد . » ( 4 ) . مسلم ، ج 3 ، ص 100 . ( 5 ) . مسند احمد ، ج 5 ، ص 219 .